Ożywienie na rynku pamięci. AI zmienia reguły gry

Segment pamięci stanowi szczególnie wyraźny przykład tej zmiany. Według TrendForce rok 2026 zapowiada się jako okres znacznych wzrostów cen zarówno pamięci DRAM, jak i NAND Flash. Tylko w drugim kwartale oczekuje się, że ceny kontraktowe konwencjonalnych pamięci DRAM wzrosną o 58–63% w ujęciu kwartalnym, podczas gdy ceny pamięci NAND Flash mogą wzrosnąć jeszcze bardziej, bo o 70–75%.

Na pierwszy rzut oka przypomina to znany schemat. Po długotrwałym spadku koniunktury zapasy zaczynają się normalizować, powraca popyt, a ceny odpowiednio odbijają się. Tym razem jednak czynniki leżące u podstaw tej sytuacji sugerują, że ożywienie nie przebiega w sposób jednolity ani w pełni zsynchronizowany.

Duża część obecnego ożywienia wynika z popytu związanego ze sztuczną inteligencją oraz ciągłej rozbudowy infrastruktury centrów danych. Giganci technologiczni nie tylko zwiększają zużycie pamięci, ale także zabezpieczają dostawy poprzez długoterminowe umowy, co stopniowo zmienia układ sił na rynku. Moce produkcyjne nie są już tylko odpowiedzią na popyt; są one aktywnie kierowane do segmentów, które oferują wyższe marże i większą długoterminową przewidywalność.

Zmiana ta jest szczególnie widoczna w przypadku pamięci DRAM, gdzie dostawcy coraz częściej priorytetowo traktują produkty o wysokiej wartości, takie jak HBM i pamięć DRAM do serwerów. W rezultacie dostępność pamięci do bardziej tradycyjnych zastosowań staje się coraz bardziej ograniczona — niekoniecznie z powodu ogólnego niedoboru, ale dlatego, że podaż jest alokowana inaczej niż w poprzednich cyklach. To rozróżnienie jest ważne, ponieważ zmienia sposób interpretacji dynamiki cenowej.

Skutki są już widoczne na dalszych etapach łańcucha dostaw. TrendForce zauważa, że popyt w segmencie komputerów osobistych został skorygowany w dół, a mimo to ceny nadal rosną. Dostawcy ograniczają dostawy do producentów komputerów osobistych i modułów, co zmusza nabywców do zabezpieczania dostaw poprzez alternatywne kanały, często po wyższych kosztach. W tym kontekście wzrost cen nie wynika wyłącznie z rosnącego popytu, ale również ze strategicznego ustalania priorytetów w łańcuchu dostaw.

Podobną dynamikę można zaobserwować w przypadku pamięci NAND, chociaż wewnętrzna równowaga jest inna. Tutaj moce produkcyjne są w coraz większym stopniu kierowane na dyski SSD dla przedsiębiorstw, ponownie napędzane popytem ze strony centrów danych, podczas gdy aplikacje konsumenckie pozostają bardziej wrażliwe na rosnące koszty. Ponieważ ceny pamięci wpływają na ostateczną cenę urządzeń, producenci są zmuszeni do dostosowania się — czy to poprzez opóźnianie aktualizacji, modyfikowanie specyfikacji, czy też zmniejszanie oczekiwań dotyczących dostaw. Ożywienie gospodarcze odbywa się zatem w warunkach ograniczeń, które nie są równomiernie rozłożone na całym rynku.

Wynikiem tego nie jest jedno, spójne ożywienie, ale rynek, który porusza się co najmniej dwoma nakładającymi się na siebie trajektoriami. Z jednej strony popyt napędzany infrastrukturą — ściśle powiązany ze sztuczną inteligencją i długoterminowymi cyklami inwestycyjnymi — nadal pochłania moce produkcyjne i wspiera ceny. Z drugiej strony bardziej tradycyjne segmenty, zwłaszcza te związane z elektroniką użytkową, pozostają narażone na wrażliwość na koszty i zmienność popytu, co ogranicza tempo i zakres ich ożywienia.

Nie jest to tylko różnica w tempie. Odzwierciedla to głębszą zmianę w funkcjonowaniu różnych części rynku.

Kilka miesięcy temu na stronie Evertiq Claus Aasholm argumentował, że branża półprzewodników może już nie podlegać jednolitemu, ujednoliconemu cyklowi. Nie chodziło mu o to, że cykle całkowicie zniknęły, ale że stają się coraz bardziej rozdrobnione, a różne segmenty wchodzą w różne fazy w tym samym czasie. Patrząc przez pryzmat rynku pamięci, ta obserwacja nabiera dodatkowego znaczenia.

To, co kiedyś opisywano jako jeden cykl pamięci, obecnie wydaje się bardziej wielowarstwowe i mniej zsynchronizowane. Popyt napędzany infrastrukturą podąża dłuższą i bardziej przewidywalną trajektorią, wspierany przez stałe inwestycje i strategiczne umowy dostaw. Natomiast segmenty napędzane przez konsumentów nadal funkcjonują w ramach krótszych, bardziej zmiennych cykli, gdzie presja cenowa może szybko przełożyć się na spadek popytu.

Oba poziomy pozostają ze sobą powiązane, ponieważ czerpią z tej samej bazy dostawczej, ale nie poruszają się już w zgodzie. Ma to istotne konsekwencje dla sposobu interpretacji danych rynkowych. Silne wzrosty cen, na które zwraca uwagę TrendForce, niekoniecznie sygnalizują szerokie ożywienie we wszystkich segmentach. Wskazują one raczej na koncentrację popytu w obszarach, które są w stanie wchłonąć wyższe koszty i zapewnić dostawy, podczas gdy inne części rynku nadal borykają się z ograniczeniami strukturalnymi.

Podobną tendencję zaobserwowano już w segmencie usług foundry, gdzie wzrost coraz bardziej koncentruje się na zaawansowanych węzłach technologicznych i zastosowaniach związanych ze sztuczną inteligencją. Rynek pamięci potwierdza obecnie ten obraz sytuacji, sugerując, że szeroko pojęta branża półprzewodnikowa może ewoluować od jednego, jednolitego cyklu w kierunku bardziej rozdrobnionej struktury.

To prowadzi nas z powrotem do pytania postawionego w serwisie Evertiq w grudniu, kiedy Claus Aasholm argumentował w swoim artykule gościnnym, że tradycyjny cykl półprzewodników może już nie istnieć jako pojedyncza, ujednolicona struktura. Jeśli wzrost koncentruje się w coraz większym stopniu, a moce produkcyjne są przydzielane selektywnie, wówczas wskaźniki zagregowane zaczynają tracić część swojej mocy wyjaśniającej i konieczna staje się bardziej zniuansowana interpretacja rynku.

W nadchodzących tygodniach ta perspektywa zostanie pogłębiona, Claus Aasholm będzie kontynuował tę dyskusję podczas swoich wystąpień na targach Evertiq Expo — najpierw w Zurychu 23 kwietnia, następnie w Krakowie 7 maja i w Lund 21 maja — analizując, w jaki sposób te zmiany strukturalne na nowo definiują zarówno wzrost, jak i ryzyko na rynku półprzewodników.