reklama
reklama
reklama
reklama
reklama
reklama
reklama
reklama
© ASIM Nauka | 30 marca 2018

Start kosmicznej misji ASIM z polskim udzia艂em ju偶 w poniedzia艂ek

Ju偶 w poniedzia艂ek, 2 kwietnia, z Przyl膮dku Canaveral wystartuje zbudowana przez firm臋 SpaceX rakieta Falcon-9. Na jej pok艂adzie znajdowa膰 si臋 b臋dzie instrument naukowy, nad kt贸rym pracowali specjali艣ci Centrum Bada艅 Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk i polskiej firmy Creotech Instruments SA.
Projekt ASIM (ang. The Atmosphere-Space Interactions Monitor) to eksperyment naukowy, kt贸rego celem jest badanie tajemniczych zjawisk i wy艂adowa艅, do kt贸rych dochodzi w wysokich warstwach ziemskiej atmosfery. Je艣li wszystko p贸jdzie zgodnie z planem ju偶 w poniedzia艂ek, 2 kwietnie, o godzinie 16.30 czasu miejscowego (22.30 w Polsce) z Przyl膮dku Canaveral na Florydzie wystartuje zbudowana przez firm臋 SpaceX rakieta no艣na Falcon-9, kt贸ra wyniesie instrument ASIM zabezpieczony na pok艂adzie statku kosmicznego Dragon na ziemsk膮 orbit臋.

Aparatura ASIM, po umieszczeniu na Mi臋dzynarodowej Stacji Kosmicznej, zajmie si臋 obserwacj膮 zagadkowych zjawisk zachodz膮cych w wysokich warstwach ziemskiej atmosfery.
Dragon, po od艂膮czeniu si臋 od 70-metrowej rakiety Falkon-9, dostarczy materia艂y i sprz臋t, w tym aparatur臋 ASIM, do Mi臋dzynarodowej Stacji Kosmicznej, po czym powr贸ci na Ziemi臋. Aparatura umieszczona zostanie w europejskim module stacji o nazwie Columbus.

- ASIM bada膰 b臋dzie relacje mi臋dzy tajemniczymi zjawiskami zachodz膮cymi w czasie silnych burz w stratosferze i mezosferze, na wysoko艣ci kilkudziesi臋ciu tysi臋cy metr贸w nad powierzchni膮 Ziemi. Dawniej zjawiska te wielokrotnie interpretowane by艂y jako dowody na odwiedziny kosmicznych go艣ci. Przez naukowc贸w bywaj膮 nazywane 鈥瀗iebieskimi d偶etami”, 鈥瀌uchami” i 鈥瀍lfami”. Nie da si臋 ich jednak obserwowa膰 z Ziemi, poniewa偶 zachodz膮 w czasie burz, kiedy niebo zasnuwaj膮 chmury 鈥 t艂umaczy Jacek Kosiec, dyrektor Programu Kosmicznego w Creotech Instruments SA. - Wiele wskazuje jednak na to, 偶e maj膮 wp艂yw na pogod臋 na Ziemi, a ich zbadanie pozwoli na tworzenie doskonalszych modeli klimatycznych naszej planety.

10 lat pracy i pierwsza kosmiczna przygoda Creotech

Projekt, na zlecenie Europejskiej Agencji Kosmicznej, zrealizowa艂o konsorcjum ASIM, na czele kt贸rego stan臋艂a du艅ska sp贸艂ka Terma 鈥 g艂贸wny wykonawca techniczny. ASIM to najwi臋kszy instrument kosmiczny, jaki kiedykolwiek powsta艂 pod kierownictwem du艅skiej sp贸艂ki. Realizacja projektu kosztowa艂a niemal 40 mln euro, zaj臋艂a w sumie 10 lat, a w pracach bra艂o udzia艂 100 specjalist贸w z Danii, Norwegii, Hiszpanii, W艂och, Holandii, Kanady, Stan贸w Zjednoczonych i Polski.

W sk艂ad konsorcjum weszli r贸wnie偶: Instytut DTU Space z Kopenhagi (w roli lidera naukowego) oraz Uniwersytet w Bergen, Uniwersytet w Walencji, OHB Italia oraz Centrum Bada艅 Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk. W CBK PAN powsta艂 projekt i pierwsze modele systemu zasilania i dystrybucji energii dla detektora promieniowania gamma MXGS (Modular X - and Gamma-ray Sensor) instrumentu ASIM. Firma Creotech Instruments SA, jako podwykonawca Centrum Bada艅 Kosmicznych, odpowiada艂a za monta偶 finalnych modeli (kwalifikacyjnego i lotnego) polskiego urz膮dzenia, na kt贸re sk艂ada艂o si臋 ponad 30 blok贸w elektroniki spe艂niaj膮cej wy艣rubowane kosmiczne wymagania.

[i]- Projekt ASIM to historycznie pierwsze kosmiczne zlecenie dla naszej firmy. Gdyby nie zaufanie jakim obdarzy艂o nas w 2012 roku Centrum Bada艅 Kosmicznych, kt贸re postanowi艂o powierzy膰 bardzo m艂odej i nieopierzonej firmie z Piaseczna produkcj臋 finalnego systemu zasilania dla instrumentu MXGS w misji ASIM, Creotech dzi艣 z pewno艣ci膮 nie by艂by w miejscu, w kt贸rym jest
鈥 m贸wi Jacek Kosiec. - To pokazuje jak istotna w wysokotechnologicznych bran偶ach jest stymulacja innowacyjnych przedsi臋biorstw na pocz膮tku ich 艣cie偶ki rozwoju.

Wp艂yw elf贸w na klimat na Ziemi

Na aparatur臋 ASIM sk艂adaj膮 si臋 dwa instrumenty pomiarowe, kt贸re maj膮 ze sob膮 wsp贸艂dzia艂a膰. Pierwszy z nich (MMIA 鈥 Modular Multi-Imaging Assembly, czyli zestaw kamer optycznych) b臋dzie wykrywa膰 i obserwowa膰 zjawiska zwane chwilowymi zdarzeniami 艣wietlnymi (Transient Luminous Events - TLE).

Rozk艂ad geograficzny zjawisk TLE pokrywa si臋 z wyst臋powaniem innych tajemniczych efekt贸w, mianowicie kr贸tkich (nanosekundowych) b艂ysk贸w promieniowania gamma (TGF-Terrestial Gamma Flashes). Drugi z przyrz膮d贸w ASIM 鈥 MXGS ma za zadanie zbiera膰 dane na temat tych niewidocznych dla ludzkiego oka rozb艂ysk贸w promieniowania. Dzi臋ki pozyskiwanym przez kosmiczne obserwatorium danym naukowcy na Ziemi b臋d膮 w stanie bada膰 zale偶no艣ci mi臋dzy widowiskowymi zjawiskami 艣wietlnymi, a niewidocznymi dla oka rozb艂yskami promieniowania gamma

Prof. Jan B艂臋cki z Centrum Bada艅 Kosmicznych PAN zwraca uwag臋, 偶e zagadnienie sprz臋偶enia mi臋dzy g贸rn膮 atmosfer膮 (mezosfer膮) i jonosfer膮 sta艂o si臋 w ostatnich latach jedn膮 z najintensywniej rozwijaj膮cych si臋 ga艂臋zi geofizyki.

- Jest ono zwi膮zane z odkryciem, kt贸rego dokonano przypadkowo w 1989 roku. Nad chmurami burzowymi w rejonie silnej aktywno艣ci zaobserwowano b艂yski 艣wiat艂a biegn膮ce do g贸ry, do jonosfery. Zjawiska te s膮 bardzo kr贸tkotrwa艂e od pojedynczych milisekund do kilkuset milisekund i wyst臋puj膮 w obszarach silnych burz - t艂umaczy prof. Jan B艂臋cki z CBK PAN. - Powstaj膮 si臋 one w g贸rnej troposferze, stratosferze i mezosferze na wysoko艣ciach od 30 do 50km i biegn膮 z pr臋dko艣ci膮 oko艂o 100km na sekund臋 do wysoko艣ci jonosferycznych (80 -100 km). Ich wielo艣膰 i r贸偶norodno艣膰 spowodowa艂a, 偶e uzyska艂y one rozmaite nazwy takiej jak elfy, krasnale (sprite), niebieskie jety, czy trolle. Ze wzgl臋du na kr贸tkotrwa艂o艣膰 zjawiska nazwano je TLE (transient luminous event) - kr贸tkotrwa艂ymi zjawiskami 艣wietlnymi. Jednoczesne pomiary efekt贸w zwi膮zanych z TLE i TGF pozwol膮 zrozumie膰 ich zwi膮zki. Mimo, 偶e TLE maj膮 charakter lokalny i impulsowy, to ze wzgl臋du na ogromn膮 energi臋, kt贸ra si臋 w tych zjawiskach wyzwala, wywieraj膮 wp艂yw na jonosfer臋, powoduj膮c jej wielkoskalowe zaburzenia. Wp艂ywa to na systemy telekomunikacyjne i dok艂adno艣膰 system贸w nawigacji satelitarnej. Dlatego zrozumienie tych zjawisk ma znaczenie tak偶e praktyczne.

reklama
reklama
reklama
reklama
Za艂aduj wi臋cej news贸w
January 17 2019 14:20 V11.11.0-1