Mikroelektronika w Polsce - od projektowania układów do przemysłowych wdrożeń
Krajowy sektor elektroniki dysponuje zapleczem naukowym, firmami projektującymi układy scalone oraz uczelniami technicznymi. Jak wynika z najnowszego raportu PARP poświęconego elektronice profesjonalnej, mikroelektronice i fotonice w Polsce, wyzwań dla tego sektora gospodarki pozostaje wiele. Jednym z nich jest rozwój krajowych zdolności produkcyjnych i lepsze powiązanie badań z potrzebami przemysłu. Temat ten wpisuje się w program targów Evertiq Expo, które już 22 października odbędą się na PGE Narodowym w Warszawie.
Rozwój sektora półprzewodników nie zależy wyłącznie od budowy fabryk produkujących układy scalone. Znaczenie mają również projektowanie chipów, rozwój materiałów półprzewodnikowych, badania nad fotoniką oraz zdolność do wdrażania nowych technologii w urządzeniach przemysłowych.
Polska dysponuje zapleczem naukowym i biznesowym obejmującym te obszary. Raport “The Professional Electronics, Microelectronics and Photonics Sector in Poland 2026”, opublikowany przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), przedstawia podencjał polskiego sektora elektroniki. Opracowanie przygotowano we współpracy z zespołem naukowym Sieci Badawczej Łukasiewicz – Instytutu Mikroelektroniki i Fotoniki. Publikacja opisuje rozwój branży, jej zaplecze technologiczne oraz firmy oferujące innowacyjne produkty i usługi.
“Polska dysponuje dobrze rozwiniętym sektorem produkcji elektroniki, który przy odpowiednim wsparciu może przyciągnąć zagraniczne firmy półprzewodnikowe poszukujące możliwości ekspansji na nowe rynki. Dostosowując krajowe działania do inicjatyw takich jak europejski Chips Act, Polska może stać się atrakcyjnym miejscem inwestycji w technologie półprzewodnikowe, wspierając tym samym innowacyjność i wzrost gospodarczy” - podaje raport PARP.
Polski ekosystem mikroelektroniki tworzą instytuty badawcze, uczelnie techniczne oraz przedsiębiorstwa zajmujące się projektowaniem układów scalonych. Jednym z ważniejszych ośrodków jest Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Mikroelektroniki i Fotoniki (Łukasiewicz – IMiF).
Instytut rozwija technologie mikro- i optoelektroniczne, materiały półprzewodnikowe, w tym azotek galu (GaN) i grafen, a także projekty układów scalonych w modelu fabless, czyli bez prowadzenia własnej produkcji wielkoseryjnej. Opracowuje również czujniki przeznaczone do zastosowań w przemyśle, medycynie, energetyce, systemach Internetu Rzeczy (IoT) oraz sektorach bezpieczeństwa i obronności.
Równie Istotną częścią ekosystemu są uczelnie wyższe. Centrum Zaawansowanych Materiałów i Technologii CEZAMAT przy Politechnice Warszawskiej rozwija zaplecze dla badań nad zaawansowanymi materiałami i technologiami. Politechnika Gdańska, Politechnika Wrocławska oraz Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie kształcą inżynierów i rozwijają kompetencje w zakresie projektowania układów ASIC oraz systemów mikroelektronicznych.
Na rynku działają również firmy specjalizujące się w projektowaniu układów scalonych i rozwijaniu własności intelektualnej dla elektroniki. Takie zaplecze daje podstawy do rozwijania własnych rozwiązań technologicznych. Nie oznacza jednak, że wszystkie elementy łańcucha produkcyjnego są dostępne w kraju. Projektowanie układów scalonych, opracowywanie nowych materiałów półprzewodnikowych i ich przemysłowe wytwarzanie wymagają odrębnej infrastruktury, kompetencji i nakładów inwestycyjnych.
Jednym z wyzwań dla polskiej branży jest przełożenie kompetencji naukowych i projektowych na rozwiązania wykorzystywane przez przemysł. Wymaga to nie tylko rozwoju technologii, ale również współpracy z przedsiębiorstwami produkującymi urządzenia i systemy elektroniczne.
Szczególne znaczenie ma segment OEM (Original Equipment Manufacturer), obejmujący producentów urządzeń wykorzystujących komponenty elektroniczne. Firmy z obszarów automatyki przemysłowej, elektroniki motoryzacyjnej, obronności i Internetu Rzeczy mogą stać się odbiorcami układów projektowanych w kraju. Dla projektantów oznacza to możliwość lepszego dopasowania rozwiązań do potrzeb klientów, a dla producentów urządzeń – szansę na wcześniejsze włączenie dostawców technologii w proces opracowywania nowych produktów.
Współpraca na etapie projektowania pozwala uwzględnić koszty, parametry techniczne, dostępność komponentów i czas wdrożenia jeszcze przed rozpoczęciem produkcji. Brak odpowiednio rozwiniętego rynku odbiorców może natomiast ograniczać wykorzystanie istniejących kompetencji projektowych i utrudniać uzasadnienie inwestycji w nowe technologie.
“Integracja i rozwój kluczowych technologii w Polsce są niezbędne, aby kraj mógł stać się ważnym graczem technologicznym. Głównym wyzwaniem jest stworzenie w Polsce krajowych zdolności produkcyjnych w zakresie kluczowych komponentów elektronicznych” - czytamy w raporcie PARP.
Zależność między projektowaniem elektroniki a jej późniejszą produkcją będzie jednym z tematów Evertiq Expo Warszawa. W programie konferencji zaplanowano wystąpienie Jacka Małeckiego, CEO i założyciela Best Supply, zatytułowane „Optymalizacja projektowania układów elektronicznych pod kątem ceny i dostępności komponentów”.
Prezentacja odbędzie się 22 października w godz. 9.00–9.45. Małecki omówi czynniki wpływające na koszt końcowy produktu elektronicznego, czas wprowadzenia go na rynek oraz możliwość zapewnienia ciągłości dostaw. Wystąpienie będzie dotyczyć również współpracy między producentami urządzeń OEM, firmami badawczo-rozwojowymi, dostawcami usług EMS, dystrybutorami i producentami komponentów.
