Niedobór materiałów do PCB obejmuje już standardowy FR-4. Problemy z podażą nawet do 2027 roku

„To, co zaczęło się od pojedynczych niedoborów dotyczących zaawansowanych laminatów wysokoczęstotliwościowych, przekształciło się w szerszą zmianę strukturalną wpływającą na dostępność standardowego FR-4, grubszych laminatów miedzianych oraz konwencjonalnych materiałów do produkcji PCB” – napisał Raymond Goh, COO Confidee, w najnowszej aktualizacji rynkowej firmy.

Przekaz firmy jest jednoznaczny: nie jest to przejściowe zakłócenie, lecz efekt głębokich zmian zachodzących jednocześnie w całym ekosystemie elektroniki.

U podstaw problemu znajdują się trzy podstawowe elementy laminatu miedzianego: włókno szklane, żywica i folia miedziana. Wszystkie trzy znajdują się obecnie pod strukturalną presją.

Nowoczesne platformy akceleratorów AI często wymagają płytek PCB mających ponad 40–50 warstw. Wykorzystują one laminaty o ultraniskich stratach, specjalistyczne tkaniny szklane oraz zaawansowane technologie produkcji folii miedzianej. Oznacza to znacznie większe zapotrzebowanie na materiały niż w przypadku tradycyjnej elektroniki przemysłowej czy konsumenckiej.

Jednocześnie o te same surowce konkurują producenci samochodów elektrycznych, infrastruktury energii odnawialnej oraz urządzeń sieciowych nowej generacji.

W rezultacie producenci laminatów coraz częściej kierują ograniczone moce produkcyjne na bardziej zaawansowane i wyżej wyceniane materiały. Ogranicza to produkcję konwencjonalnego FR-4 oraz grubszych laminatów.

Terminy dostaw i ceny nadal pod presją

Według Confidee jednym z najpoważniejszych problemów dla odbiorców stają się terminy dostaw. Czas oczekiwania na standardowe materiały FR-4, który pozostawał względnie stabilny nawet w okresie pogłębiających się niedoborów zaawansowanych laminatów, zaczyna się wydłużać.

Presja podażowa rośnie również w segmencie grubszych laminatów dwustronnych. Producenci przesuwają moce produkcyjne w kierunku bardziej zaawansowanych materiałów, co ogranicza dostępność produktów konwencjonalnych.

Szczególnie silna presja dotyczy włókna szklanego, zwłaszcza specjalistycznych rodzajów tkanin wykorzystywanych w zastosowaniach wysokoczęstotliwościowych. Producenci zwiększają produkcję zaawansowanych materiałów, aby odpowiedzieć na rosnący popyt ze strony sektora AI i szybkich sieci, jednak odbywa się to kosztem konwencjonalnych rodzajów tkanin.

Podobna sytuacja występuje w przypadku systemów żywicznych. Producenci folii miedzianej z kolei priorytetowo traktują odmiany o ultraniskim profilu, których potrzebuje sektor związany z AI. W efekcie niedobory obejmują zarówno materiały z wyższej półki, jak i standardowe produkty.

Połączenie tych czynników prowadzi do coraz większej zmienności cen oraz skracania okresów ważności ofert. Niektórzy dostawcy laminatów potwierdzają obecnie ceny dopiero w momencie dostawy. Producenci PCB muszą więc zaakceptować wyższą cenę albo ryzykować utratę przydzielonych materiałów, mając świadomość, że na dostawę czekają kolejni odbiorcy gotowi zapłacić więcej.

Prognoza Raymonda Goha na pozostałą część 2026 roku i 2027 rok jest jednoznaczna. Obecne problemy mają charakter strukturalny, a nie cykliczny. Firmy, które potraktują sytuację jako przejściowe zaburzenie rynku, mogą mieć problemy z zapewnieniem odpowiednich dostaw.

Firmy powinny zwiększyć elastyczność zakupów

Confidee zaleca zespołom odpowiedzialnym za zakupy zwiększenie elastyczności w zakresie stosowanych materiałów. Jeśli pozwalają na to wymagania techniczne, firmy powinny dopuszczać równoważne laminaty. Zamiast wskazywać konkretny materiał, warto określać wymagane parametry techniczne.

Dostawca rekomenduje również kwalifikowanie alternatywnych systemów laminatów i wielu zakładów produkcyjnych, wcześniejsze składanie zamówień oraz przekazywanie partnerom z branży PCB realistycznych prognoz zapotrzebowania.

W przyszłości odbiorcy powinni liczyć się z krótszym okresem ważności ofert oraz cenami uzależnionymi od dostępności materiałów.

„Nie ma szybkich rozwiązań. Oferty obiecujące znacznie krótsze terminy dostaw niż te obowiązujące na rynku należy dokładnie analizować” – pisze Goh. Jego zdaniem firmy powinny określać wymagane parametry, a nie przywiązywać się do konkretnego materiału. Wiele systemów laminatów może zapewnić takie same wymagane właściwości.

Według Confidee kwalifikowanie alternatywnych materiałów i zakładów produkcyjnych daje producentom większą elastyczność w przypadku wystąpienia niedoborów.

Problem jest szczególnie istotny dla europejskich producentów. Wraz ze wzrostem inwestycji w sektor obronny i zaawansowaną elektronikę Europa pozostaje w dużym stopniu uzależniona od ograniczonego, globalnego łańcucha dostaw materiałów. Zdaniem Goha zwiększenie odporności tego łańcucha wymaga większej elastyczności zarówno w zakresie specyfikacji materiałów, jak i strategii zakupowych. Nie chodzi wyłącznie o obecny niedobór, lecz o strukturalne warunki, które mogą kształtować rynek przez większą część następnej dekady.