Polska firma blisko sektora jądrowego. ZBUD przechodzi proces kwalifikacji
Spółka ZBUD planuje do końca 2026 roku zakończyć pierwszy etap procesu uzyskiwania standardu NQA-1, wymaganego od dostawców dla amerykańskiego sektora energetyki jądrowej. Firma liczy, że otworzy to drogę do udziału nie tylko w budowie pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, ale również w projektach realizowanych przez Westinghouse na innych rynkach.
Standard NQA-1, opracowany przez Amerykańskie Towarzystwo Inżynierów Mechaników (ASME), określa wymagania dotyczące systemów zapewnienia jakości przy projektowaniu, produkcji i kontroli komponentów wykorzystywanych w elektrowniach jądrowych. Jego spełnienie jest jednym z kluczowych warunków wejścia do łańcucha dostaw dla projektów realizowanych przez Westinghouse.
ZBUD dołączył do programu kwalifikacyjnego w marcu 2026 roku jako siódma polska firma współpracująca z amerykańskim koncernem nad wdrożeniem wymagań NQA-1. Równolegle przedsiębiorstwo pracuje nad spełnieniem wymagań normy ISO 19443, która reguluje system zarządzania jakością w łańcuchu dostaw dla energetyki jądrowej.
“Faza pierwsza jest przewidziana do końca tego roku. Obejmuje ona przygotowania do zapewnienia naszym procesom produkcyjnym oraz zakresowi wymaganej dokumentacji jakości wymaganej w przemyśle jądrowym” – powiedział wiceprezes ZBUD, Andrzej Wilk.
Według przedstawicieli spółki największym wyzwaniem będą kolejne etapy procesu kwalifikacyjnego. Obejmują one przygotowanie próbnego urządzenia (mock-up), które zostanie poddane audytowi Westinghouse, oraz opracowanie pełnej dokumentacji technicznej. W ocenie firmy ryzyko związane z tym procesem ogranicza się głównie do możliwości nieuzyskania wymaganej kwalifikacji.
ZBUD liczy, że wejście do łańcucha dostaw pozwoli na współpracę z Westinghouse także przy innych inwestycjach jądrowych poza Polską. Spółka wskazuje, że potencjalnym rynkiem zbytu mogą być projekty realizowane w Europie, a w dalszej perspektywie również na innych kontynentach.
Firma z Dąbrowy Tarnowskiej specjalizuje się w projektowaniu i produkcji suwnic, żurawi, wciągarek oraz urządzeń transportu bliskiego wykorzystywanych w energetyce, hutnictwie i przemyśle ciężkim. W ramach przygotowań do obsługi sektora jądrowego planuje rozbudowę swoich mocy produkcyjnych.
Przed ZBUD proces kwalifikacji rozpoczęło sześć polskich przedsiębiorstw: Zakład Konstrukcji Spawanych Ferrum, Famak, Energomontaż-Północ Gdynia, Mostostal Siedlce, Mostostal Kraków i Mostostal Kielce. Firmy te znajdują się na bardziej zaawansowanym etapie przygotowań i mogą wcześniej rozpocząć dostawy komponentów na potrzeby budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej.
“Wymienieni dostawcy są na etapie ukończenia drugiej fazy procesu kwalifikacji na spełnienie wymagań NQA-1, związanej z dokumentacją procesu. Przygotowujemy się z nimi do wejścia w fazę trzecią, czyli produkcyjną – tak naprawdę kluczową. Plan jest taki, żeby zakończyć fazę trzecią jak najszybciej, nie później niż do końca tego roku” – powiedziała Karina Cierocka, główny kierownik projektu ds. zakupów w Westinghouse.
Pierwsza elektrownia jądrowa w Polsce powstaje w gminie Choczewo na Pomorzu. Inwestorem projektu są Polskie Elektrownie Jądrowe, a wykonawcą konsorcjum Westinghouse i Bechtel. Zgodnie z harmonogramem pierwszy reaktor w technologii AP1000 ma zostać uruchomiony w 2036 roku, a kolejne dwa odpowiednio w 2037 i 2038 roku.
