Od Excela do AI: przyszłość planowania produkcji w branży elektronicznej

Pomimo rosnącej złożoności procesów produkcyjnych wielu producentów elektroniki nadal polega na arkuszach  i ręcznej koordynacji przy planowaniu swoich działań. W rozmowie z Evertiq przed swoim wystąpieniem podczas targów Evertiq Expo Berlin 2026 Mira Grünhaupt, kierowniczka działu doradztwa ds. rozwiązań w firmie PAILOT GmbH, wyjaśniła, dlaczego zaawansowane planowanie pozostaje wyzwaniem – oraz w jaki sposób planowanie oparte na sztucznej inteligencji pomaga fabrykom stać się bardziej elastycznymi, responsywnymi i konkurencyjnymi.

Wbrew rosnącej złożoności procesów produkcyjnych wielu producentów nadal w znacznym stopniu polega na arkuszach Excel i ręcznej koordynacji. Dlaczego jednak zaawansowane planowanie pozostaje tak dużym wyzwaniem w branży elektronicznej?

„Widzę dwa główne powody. Po pierwsze, złożoność procesów w wielu fabrykach stopniowo rosła z biegiem czasu. Firmy krok po kroku wprowadzały nowe produkty, nowe warianty, nowe procesy i nowe wymagania klientów. Excel i ręczna koordynacja często stały się najbardziej praktycznym sposobem radzenia sobie z tą rosnącą złożonością, mimo że nigdy nie były one przeznaczone do dynamicznego planowania produkcji” – powiedział Grünhaupt w rozmowie z Evertiq.

Grünhaupt wskazał jeszcze jeden powód: do niedawna wiele dostępnych rozwiązań planistycznych działało zbyt wolno lub było niezbyt elastycznych, by dokładnie odzwierciedlać rzeczywistą sytuację na hali produkcyjnej. W produkcji elektronicznej realistyczne planowanie musi uwzględniać jednocześnie liczne ograniczenia, takie jak kompetencje pracowników, dostępność materiałów, ograniczoną liczbę urządzeń, alternatywne maszyny, zależności procesowe czy zmieniające się priorytety klientów. Jeśli system planowania wymaga całonocnych obliczeń lub nie potrafi odwzorować tych operacyjnych szczegółów, planiści nieuchronnie wracają do ręcznych korekt.

„Właśnie w tym momencie optymalizacja oparta na sztucznej inteligencji staje się przełomowym rozwiązaniem. Potrafi ona poradzić sobie z bardzo złożonymi zadaniami w niezwykle krótkim czasie i tworzyć plany, które są zarówno zoptymalizowane, jak i na tyle realistyczne, że można je wykorzystać w codziennej działalności” – wyjaśniła.

Jednak złożoność planowania nie jest jedynym wyzwaniem stojącym przed branżą. O sztucznej inteligencji mówi się często w kategoriach ogólnych, a czasem nawet abstrakcyjnych. Gdzie w praktycznym planowaniu produkcji producenci dostrzegają największą różnicę między planowaniem wspomaganym przez sztuczną inteligencję a bardziej tradycyjnymi metodami planowania?

„Największą różnicą jest możliwość dynamicznego godzenia wielu sprzecznych celów. W planowaniu produkcji rzadko mamy do czynienia z jednym celem. Firmy muszą zaspokajać popyt klientów, maksymalizować wykorzystanie maszyn i personelu, ograniczać przestoje związane z przełączaniem produkcji, kontrolować zapasy, skracać czasy realizacji oraz reagować na awarie” – powiedział Grünhaupt.

Według Grünhaupta tradycyjne podejścia do planowania często opierają się na sztywnych zasadach lub logice sekwencyjnej. Metody heurystyczne, takie jak planowanie od przodu i od tyłu, mogą sprawdzać się w przypadku pojedynczych celów, ale szybko osiągają swoje granice, gdy trzeba jednocześnie zoptymalizować kilka konkurujących ze sobą wskaźników KPI.

„Planowanie wspomagane sztuczną inteligencją pozwala przeanalizować wiele możliwych scenariuszy i rozważyć różne cele względem siebie. Umożliwia również firmom dostosowanie logiki planowania w przypadku zmiany priorytetów biznesowych. Na przykład, jeśli sytuacja rynkowa ulegnie zmianie i terminowość dostaw stanie się ważniejsza od maksymalnego wykorzystania mocy produkcyjnych, system planowania może to uwzględnić. Dzięki temu planowanie jest znacznie lepiej dostosowane do rzeczywistej strategii biznesowej” – dodała.

Podczas targów Evertiq Expo Berlin 2026 Mira Grünhaupt podniesie kwestię, że inteligentnych systemów planowania nie należy traktować wyłącznie jako projektów informatycznych. Wyjaśni, jakie czynniki organizacyjne i kulturowe mają największe znaczenie dla pomyślnego wdrożenia.

„Najważniejszym czynnikiem jest przejrzysta, wspólna wizja. Wszyscy zaangażowani muszą rozumieć, dlaczego firma wdraża inteligentne planowanie i w jaki sposób przyczynia się to do długoterminowego sukcesu. Zazwyczaj uzasadnienie biznesowe nie sprowadza się wyłącznie do automatyzacji jako takiej. Chodzi o poprawę terminowości dostaw, zwiększenie elastyczności, ograniczenie konieczności reagowania na nagłe sytuacje oraz poprawę przejrzystości w całym procesie produkcyjnym” – powiedziała przed swoją prezentacją.

Według Grünhaupt drugim kluczowym czynnikiem jest wewnętrzne zaangażowanie.

„Udane projekty potrzebują liderów, którzy nieustannie komunikują cel zmiany i pomagają utrzymać tempo, zwłaszcza podczas trudnych faz wdrażania. Wprowadzenie inteligentnego planowania zmienia rutyny, zakresy odpowiedzialności i procesy decyzyjne. Wymaga to aktywnego zarządzania zmianą i marketingu wewnętrznego” – wyjaśniła.

Grünhaupt zwraca również uwagę na trzeci czynnik: szerokie zaangażowanie interesariuszy. W procesie tym muszą uczestniczyć działy IT, planowania produkcji, zespoły na hali produkcyjnej, kierownictwo produkcji oraz zarząd.

Wyjaśnia, że dzięki temu odpowiednie wymagania są uwzględniane na wczesnym etapie, ograniczenia operacyjne są rozumiane, a potencjalne przeszkody we wdrożeniu są eliminowane jeszcze przed uruchomieniem systemu.

„Krótko mówiąc, technologia musi być solidna, ale organizacja musi być również gotowa na przyjęcie nowych sposobów pracy” – powiedziała.

Patrząc w przyszłość, Evertiq zapytał również Grünhaupt, jak jej zdaniem planowanie oparte na sztucznej inteligencji zmieni sposób funkcjonowania fabryk elektronicznych w nadchodzących latach?

„Planowanie oparte na sztucznej inteligencji sprawi, że fabryki elektroniki staną się znacznie bardziej elastyczne i zdolne do szybkiego reagowania. Krótsze terminy realizacji, mniejsze wielkości partii i większa zmienność popytu będą w coraz większym stopniu stanowić normę. Firmy, które potrafią szybko reagować, a jednocześnie niezawodnie realizować dostawy, będą miały wyraźną przewagę konkurencyjną” – odpowiedziała.

Grünhaupt spodziewa się również, że planowanie produkcji będzie coraz bardziej zbliżać się do podejmowania decyzji w czasie rzeczywistym. Zamiast tworzyć plan raz, a następnie ręcznie korygować go w ciągu dnia, fabryki będą na bieżąco optymalizować procesy w oparciu o aktualną sytuację na hali produkcyjnej.

Według Grünhaupt pozwoli to ograniczyć ręczną koordynację, poprawi przejrzystość i umożliwi fabrykom bardziej efektywne wykorzystanie ograniczonych zasobów, takich jak wykwalifikowani pracownicy, maszyny i sprzęt.

„W dłuższej perspektywie przewaga konkurencyjna będzie bardzo prosta: możliwość obietnicy szybkiej dostawy, a następnie dotrzymania tej obietnicy” – podsumowała.

Targi Evertiq Expo Berlin odbędą się już 18 czerwca. Rozwijając tematy poruszone w niniejszym wywiadzie, Mira Grünhaupt, kierownik ds. doradztwa w zakresie rozwiązań w firmie PAILOT GmbH, wygłosi prezentację pt. „Zaawansowane planowanie przewagą konkurencyjną: planowanie oparte na sztucznej inteligencji w produkcji elektronicznej”. Rejestracja jest już otwarta.