AGH uruchomiła laboratorium RTG o możliwościach zbliżonych do synchrotronów
Nowoczesna lampa MetalJet, energia wiązki sięgająca 160 keV i możliwości porównywane do synchrotronów – AGH uruchomiła Laboratorium Zaawansowanych Technik Rentgenowskich, które ma otworzyć polskim naukowcom dostęp do nowych metod badawczych.
Na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie uruchomiono Laboratorium Zaawansowanych Technik Rentgenowskich, wyposażone w źródło promieniowania rentgenowskiego, które pod względem intensywności może konkurować z synchrotronami wykorzystywanymi w największych europejskich ośrodkach badawczych. Jak informuje serwis Nauka w Polsce, nowa infrastruktura ma otworzyć przed polskimi naukowcami dostęp do zaawansowanych technik badawczych.
Laboratorium powstało na Wydziale Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH. Według uczelni będzie ono wykorzystywane w badaniach z zakresu inżynierii materiałowej, biomedycyny, chemii oraz farmacji. Nowe możliwości mają również zwiększyć konkurencyjność polskich zespołów naukowych w ubieganiu się o międzynarodowe granty badawcze.
“Posiadanie przez AGH własnego źródła RTG o możliwościach zbliżonych do największych europejskich ośrodków badawczych umożliwi dostęp do nowoczesnych i do tej pory niedostępnych w Polsce technik badawczych, co z pewnością ułatwi aplikowanie o ambitne projekty”, powiedział dr hab. inż. Sebastian Wroński, profesor na Wydziale Fizyki i Informatyki Stosowanej, pomysłodawca nowego laboratorium.
Jedną z największych zalet nowej instalacji są jej kompaktowe rozmiary. W przeciwieństwie do rozległych kompleksów synchrotronowych laboratorium mieści się w jednym pomieszczeniu o powierzchni zaledwie 36 m². W jego skład wchodzi wielofunkcyjne źródło promieniowania rentgenowskiego, system ośmiu detektorów jedno- i dwuwymiarowych oraz zaawansowana infrastruktura komputerowa odpowiedzialna za obsługę i analizę pomiarów.
Kluczowym elementem aparatury jest nowoczesna lampa rentgenowska MetalJet, wykorzystująca anodę z ciekłego metalu. Rozwiązanie to znacząco różni się od tradycyjnych źródeł RTG stosowanych w aparatach diagnostycznych i tomografach komputerowych. Jak wyjaśnia Nauka w Polsce, system zapewnia dostęp do wiązki o energii do 160 keV oraz dwóch dodatkowych linii o charakterystycznych energiach 9,2 keV i 24 keV. Pozwala to badać zarówno materiały o dużej gęstości, jak i próbki wymagające bardzo precyzyjnie dobranych parametrów promieniowania.
Laboratorium jest modułowe, co umożliwia łatwą wymianę i konfigurację poszczególnych elementów: od detektorów po układy mocowania próbek.
„Obszerna przestrzeń w miejscu przeznaczonym na próbki pozwala również na montaż różnego rodzaju dodatków, np. komory temperaturowej lub modułów wytrzymałościowych, pozwalających na badanie materiałów pod kątem ich stabilności temperaturowej czy odporności na ściskanie i rozciąganie”, wyjaśnił, cytowany przez serwis Nauka w Polsce, Sebastian Wroński.
Inwestycja została sfinansowana ze środków programu „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza”. W przyszłości aparatura może zostać rozbudowana o dwie niezależne linie badawcze, co dodatkowo zwiększy jej potencjał naukowy i możliwości wykorzystania przez krajowe środowisko badawcze.
