Dominacja Chin w sektorze metali ziem rzadkich – bodźcem do szukiwania alternatyw
„The Economist” podkreślił, że inwestycje w metale ziem rzadkich (REE - Rare Earth Elements) nabierają coraz większego znaczenia. Biorąg pod uwagę fakt, że to Chiny dominują w dostawach tych surowców, rosną obawy nie tylko wśród przedstawicieli branży elektronicznej, ale także wśród decydentów politycznych na całym świecie.
Pierwiastki ziem rzadkich odgrywają kluczową rolę we współczesnej elektronice – od pojazdów elektrycznych i turbin wiatrowych po wyświetlacze i technologię medyczną. Pomimo swojej nazwy metale te są stosunkowo powszechne w skorupie ziemskiej, ale ich wydobycie i przetwarzanie są kosztowne i stanowią wyzwanie dla środowiska naturalnego.
Pierwiastki takie jak neodym są wykorzystywane w magnesach do samochodów elektrycznych i telefonów komórkowych. Z kolei gadolin i europ są stosowane w różnych zastosowaniach, od obrazowania medycznego po pręty w reaktorach jądrowych. To sprawia, że są one niezbędnymi komponentami w wielu zastosowaniach high-tech.
Wydobycie metali ziem rzadkich jest obecnie zdominowana przez Chiny. Państwo Środka odpowiada za około 60 proc. światowej produkcji wydobywczej i ponad 90 proc. mocy rafinacyjnych. To sprawia, że Stany Zjednoczone i Europa są w dużym stopniu uzależnione od chińskich dostaw.
Silna pozycja Chin rozwijała się przez kilka dziesięcioleci. Częściowo dzięki znaczącym inwestycjom w wydobycie i przetwarzanie. W tym samym czasie wiele krajów zachodnich unikało takich inwestycji ze względu na negatywny wpływ tej branży na środowisko naturalne.
W ostatnich latach kwestia ta zyskała znaczenie geopolityczne. Ograniczenia eksportowe i cła handlowe uwypukliły zależność dostaw z Chin od problemów z globalnym łańcuchem dostaw.
W tej chwili realizowanych jest kilka inicjatyw mających na celu zmniejszenie tej zależności. W Stanach Zjednoczonych Departament Obrony zainwestował w firmę MP Materials. Z kolei Australia i Brazylia pracują nad rozwojem własnych zdolności przetwórczych.
Rośnie zainteresowanie recyklingiem, chociaż zasoby w tej materii pozostają ograniczone. Na przykład firma Apple zawarła partnerstwo o wartości 500 mln USD z MP Materials w celu produkcji magnesów z recyklingowanych pierwiastków ziem rzadkich - podał “The Economist’.
Innym podejściem jest opracowywanie materiałów alternatywnych. Japońskie firmy opracowały magnesy, które nie opierają się na ciężkich pierwiastkach ziem rzadkich. Trwają też badania nad materiałami syntetycznymi o podobnych właściwościach.
Pomimo wysiłków minie trochę czasu, zanim alternatywne rozwiązania będą w stanie zaspokoić obecny popyt. Branża wskazuje potrzebę stałych inwestycji w celu zbudowania bardziej odpornych i zróżnicowanych łańcuchów dostaw – co ostatecznie zmniejszy zależność Zachodu od Chin.
