Technologie w służbie bezpieczeństwa. Naukowcy PWr w projektach obronnych UE
Europa intensywnie inwestuje w rozwój nowoczesnych technologii, mających zwiększyć jej bezpieczeństwo. Jednym z kluczowych narzędzi służących realizacji tego celu jest European Defence Fund (EDF), program wspierający innowacje w sektorze obronnym i współpracę międzynarodową.
W najnowszej rundzie finansowania znaczącą rolę odegrają naukowcy z Politechniki Wrocławskiej, którzy dołączyli do dwóch prestiżowych projektów badawczych - w komunikacie prasowym poinformowała wrocławska uczelnia.
Europa inwestuje w przyszłość obronności
W piątej rundzie naboru EDF Komisja Europejska wybrała 57 projektów spośród aż 410 zgłoszeń. Łączna wartość przyznanego finansowania przekracza miliard euro. Polskie instytucje naukowe uczestniczą w jedenastu z nich, a Politechnika Wrocławska bierze udział w dwóch.
Program EDF, z budżetem 7,3 mld euro na lata 2021–2027, koncentruje się na technologiach przyszłości: od sztucznej inteligencji i cyberbezpieczeństwa po systemy bezzałogowe i rozwiązania kosmiczne. To właśnie w tych obszarach powstają projekty, które mogą w najbliższych latach zmienić oblicze europejskiej obronności.
“Udział w Europejskim Funduszu Obronnym to kolejny przykład aktywności Politechniki Wrocławskiej w międzynarodowych programach badawczych i naszego wkładu w rozwój zaawansowanych technologii o kluczowym znaczeniu dla społeczeństwa. W obszarze obronności strategicznie rozwijamy badania m.in. nad sztuczną inteligencją, systemami autonomicznymi i cyberbezpieczeństwem”, powiedział rektor PWr, prof. Arkadiusz Wójs.
Bezzałogowiec nowej generacji do zadań specjalnych
Pierwszy z realizowanych projektów, U-HARRIER, skupia się na opracowaniu nowej generacji bezzałogowych statków powietrznych. Celem jest stworzenie drona zdolnego do transportu ładunków o masie do 300 kilogramów. Urządzenie ma działać w trudnych i często nieprzewidywalnych warunkach operacyjnych.
Nowa konstrukcja ma być wydajna i odporna na uszkodzenia. Inżynierowie pracują między innymi nad rozwiązaniami z zakresu ochrony balistycznej i zabezpieczenia przed zakłóceniami elektromagnetycznymi. Istotną rolę w projekcie odegra sztuczna inteligencja, która będzie na bieżąco monitorować stan techniczny maszyny, wykrywając potencjalne awarie zanim staną się realnym zagrożeniem.
Projekt realizowany jest w międzynarodowym konsorcjum z udziałem partnerów z kilku krajów Europy, a jego efekty mogą znaleźć zastosowanie w logistyce wojskowej i działaniach ratowniczych.
Sztuczna inteligencja pod lupą
DIALOG-AI, drugi z realizowanych projektów, dotyczy generatywnej sztucznej inteligencji. Systemy oparte na dużych modelach językowych są coraz powszechniej wykorzystywane, jednak ich zastosowanie w środowisku obronnym wciąż budzi wiele wyzwań.
Naukowcy pracują nad metodami testowania i oceny takich systemów w warunkach zbliżonych do rzeczywistych operacji. Celem jest stworzenie narzędzi, które pozwolą sprawdzić, czy algorytmy działają niezawodnie, bezpiecznie i zgodnie z założeniami.
Projekt koordynowany przez Airbus Defence and Space ma również doprowadzić do opracowania nowych standardów ewaluacji AI, które mogą stać się punktem odniesienia dla przyszłych wdrożeń w sektorze obronnym.
Nauka w służbie bezpieczeństwa
Udział Politechniki Wrocławskiej w projektach EDF pokazuje, jak istotną rolę w budowaniu bezpieczeństwa odgrywa dziś nauka. Konflikty coraz rzadziej ograniczają się do klasycznego pola walki. Często o ich przebiegu decydują nowoczesne technologie: autonomiczne systemy, analiza danych i cyberobrona.
Dzięki zaangażowaniu w działania międzynarodowych konsorcjów, polscy naukowcy mają okazję pracować nad innowacyjnymi rozwiązaniami technologicznymi, współtworząc jednoczenie europejski ekosystem bezpieczeństwa. Inwestycje tego typu mają kluczowe znaczenie dla przyszłości całego kontynentu.
