reklama
reklama
reklama
reklama
reklama
reklama
reklama
reklama
© ngweikeong-dreamstime.com Technologie | 15 lipca 2013

Zalety i wady o艣wietlenia LED

Diody LED i wady? M贸wi si臋 o tym raczej rzadko, ale przecie偶 warto zna膰 ca艂膮 prawd臋 o o艣wietleniu LED.

Technologia LED i o艣wietlenie zbudowane z jej wykorzystaniem to bardzo nowoczesne i zaawansowane 藕r贸d艂o 艣wiat艂a, jednak zdecydowanie bardziej skomplikowane technologicznie ni偶 inne. Pociaga to za sob膮 z jednej strony bardzo wiele zalet ale niestety r贸wnie偶 ca艂kiem sporo wad. Na co dzie艅 du偶o s艂yszymy o zaletach o艣wietlenia LED, poniewa偶 to 艣wietna karta przetargowa dla marketingu. Niestety bardzo rzadko wspomina si臋 o wadach a je艣li ju偶, to s膮 one ograniczane do minimum. Dlatego chc膮c promowa膰 rzeteln膮 wiedz臋 nie b臋dziemy ukrywa膰 przed Pa艅stwem wad diod i poni偶ej prezentujemy obszern膮 list臋 nie tylko zalet, ale r贸wnie偶 wad o艣wietlenia LED. Zalety diody LED:
  • ma艂e rozmiary - por贸wnuj膮c z typow膮 偶ar贸wk膮 mo偶na by rzec, 偶e wr臋cz bardzo ma艂e, co umo偶liwia zastosowanie w wielu miejscach niedost臋pnych dla tradycyjnego o艣wietlenia
  • bardzo du偶a sprawno艣膰 - czyli bardzo ma艂e straty podczas przetwarzania pr膮du elektrycznego w 艣wiat艂o, co bezpo艣rednio przek艂ada si臋 na oszcz臋dno艣ci,
  • mo偶liwo艣膰 艣wiecenia na dany kolor - dioda produkuje 艣wiat艂o od razu w konkretnym kolorze, dlatego nie trzeba stosowa膰 ani filtr贸w zatrzymuj膮cych sporo 艣wiat艂a ani luminofor贸w, kt贸re te偶 obni偶aj膮 sprawno艣膰 i si臋 wypalaj膮. Poza tym cecha ta daje wyj膮tkowo nasycone kolory niedost臋pne innym technologiom,
  • skupiona wi膮zka 艣wiat艂a - diody LED, dzi臋ki bardzo ma艂emu punktowi wytwarzaj膮cemu 艣wiat艂o, nie potrzebuj膮 odb艂y艣nik贸w i luster, aby uzyska膰 w膮sk膮, skupion膮 wi膮zk臋 艣wiat艂a, wystarczy jedna, prosta soczewka i po sprawie. W niekt贸rych zastosowaniach mo偶e to by膰 te偶 wad膮,
  • brak 鈥瀠derzenia pr膮dowego鈥 przy w艂膮czaniu - o co chodzi? Ka偶da 偶ar贸wka w momencie w艂膮czenia pobiera znacznie wi臋ksz膮 moc ni偶 jej moc nominalna. Dzieje si臋 tak dlatego, 偶e zimny 偶arnik ma znacznie mniejsz膮 rezystancj臋 ni偶 gor膮cy, wi臋c dop贸ki si臋 nie rozgrzeje pobiera du偶o wi臋kszy pr膮d. Oznacza to, 偶e cz臋ste w艂膮czanie 偶ar贸wek nie tylko zwi臋ksza zu偶ycie pr膮du ale r贸wnie偶 skraca 偶ycie 偶ar贸wki. Diody nie maj膮 tej dolegliwo艣ci,
  • bardzo d艂uga 偶ywotno艣膰 - tej zalecie nale偶y si臋 d艂u偶sze wyja艣nienie. Markowe diody maj膮 偶ywotno艣膰 na poziomie 30-100 tysi臋cy godzin. Nie jest to jednak czas pracy, po kt贸ym dioda spali si臋 jak 偶ar贸wka. Diody nie przestaj膮 艣wieci膰 nagle, tylko stopniowo trac膮 swoj膮 jasno艣膰. Wi臋kszo艣膰 dobrych producent贸w podaje wi臋c 偶ywotno艣膰, jako czas 艣wiecenia, po kt贸rym dioda straci 30% swojej jasno艣ci. W praktyce oznacza to, 偶e po tych 30 tysi膮cach godzin dioda jeszcze przez wiele kolejnych lat b臋dzie nam 艣wieci艂a, tyle 偶e coraz s艂abiej! Nie zaskocz膮 nas wi臋c egipskie ciemno艣ci a na ewentualn膮 zmian臋 o艣wietlenia b臋dziemy mie膰 bardzo du偶o czasu,
  • odporno艣膰 na uszkodzenia - diody LED dzi臋ki swojej zwartej budowie i braku lu藕nych czy kruchych cz臋艣ci mechanicznych (偶arnik, szk艂o, itp.) s膮 bardzo odporne na uszkodzenia mechaniczne, jak r贸wnie偶 na wilgo膰 i nisk膮 temperatur臋. Bez problemu znosz膮 drgania, wstrz膮sy czy upadki,
  • ekologia - diody LED nie zawieraj膮 rt臋ci ani innych szkodliwych dla 艣rodowiska substancji, a dzi臋ki ich d艂ugowieczno艣ci, rzadko si臋 je wyrzuca. Zawieraj膮 oczywi艣cie odrobin臋 zwi膮zk贸w chemicznych odpowiadaj膮cych za kolor 艣wiecenia ale z uwagi na gabaryty jest ich niewiele i s膮 nieszkodliwe,
  • w膮skie pasmo promieniowania - 艣wiat艂o generowane przez diody posiada bardzo w膮ski zakres promieniowania, bo dioda wysy艂a tylko jedn膮 d艂ugo艣膰 fali. Dzi臋ki temu kolory 艣wiat艂a diodowego s膮 bardzo nasycone i wygl膮daj膮 znacznie lepiej ni偶 z innych 藕r贸de艂. Ponadto 艣wiat艂o diodowe nie zawiera w sobie ani podczerwieni ani ultrafioletu (chyba 偶e dioda w艂a艣nie w tym zakresie ma 艣wieci膰). W niekt贸rych zastosowaniach ma to ogromne znacznie, jak na przyk艂ad w gablotach muzealnych z eksponatami wra偶liwymi na ultrafiolet lub podczerwie艅,
  • niskie napi臋cie zasilania - pojedyncze diody LED potrzebuj膮 napi臋cia zasilania od 2 do 4 V. Cz臋sto 艂膮czy je si臋 w szeregi pracuj膮ce przy 12V, ale to wci膮偶 bardzo bezpieczne napi臋cie i przy zastosowaniu dobrego zasilacza nie ma ryzyka pora偶enia. Przy du偶ych mocach mo偶e to jednak by膰 wad膮,
  • 艂atwo艣膰 sterowania- dzi臋ki niskiemu, sta艂emu napi臋ciu pracy oraz bardzo du偶ej szybko艣ci diod LED, ich sterowanie za pomoc膮 modulacji PWM jest bardzo 艂atwe i powszechnie dost臋pne. Ogranicza to znacznie koszt urz膮dze艅 steruj膮cych oraz otwiera wiele nowych mo偶liwo艣ci,
  • niska temperatura pracy- diody LED nie grzej膮 si臋 tak bardzo w czasie 艣wiecenia jak ich "starsze" kole偶anki 偶ar贸wki, kt贸re przy odrobinie nieszcz臋艣cia potrafi膮 nawet spowodowa膰 po偶ar. Korzystaj膮c z diod LED nie trzeba si臋 martwi膰 o we艂n臋 nad sufitem podwieszanym, o drewniane d藕wigary na suficie lub o foli臋 za regipsem. Nie spal膮 si臋 te偶 kable doprowadzaj膮ce zasilanie i nie pojawi膮 si臋 ciemne plamy na 艣cianach i sufitach w okolicy lampy LED. Poza tym w upalny dzie艅 w艂膮czone o艣wietlenie nie wyci艣nie z nas dodatkowej dawki potu.
Wady diody LED:
  • du偶a wra偶liwo艣膰 na 鈥瀦艂e鈥 zasilanie- diody LED s膮 bardzo wra偶liwe na przepi臋cia oraz na nawet kr贸tkotrwa艂e przekroczenie dopuszczalnego pr膮du pracy, wi臋c cho膰 s膮 odporne mechanicznie, to 艂atwo jest je uszkodzi膰 elektronicznie. Poci膮ga to za sob膮 konieczno艣膰 stosowania drogich zasilaczy o dobrej jako艣ci oraz elektroniki stabilizuj膮cej lub przynajmniej ograniczaj膮cej pr膮d. Nale偶y r贸wnie偶 bardzo uwa偶a膰 z 艂adunkami elektrostatycznymi, czyli popularnym "elektryzowaniem si臋",
  • skupiona wi膮zka 艣wiat艂a - z jednej strony jest to zaleta, ale mo偶e r贸wnie偶 by膰 wad膮, poniewa偶 cecha ta powoduje wi臋ksze o艣lepianie oraz trudno艣膰 w osi膮gni臋ciu rozproszonego o艣wietlenia. Mi臋dzy innymi dlatego wci膮偶 tak trudno znale藕膰 dobry diodowy zamiennik zwyk艂ej 偶ar贸wki, kt贸ry 艣wieci艂by tak samo dook贸lnie,
  • brak wsp贸艂pracy z tradycyjnymi 艣ciemniaczami o艣wietlenia - diody, z uwagi na swoje w艂a艣ciwo艣ci elektryczne i wymagania co do sposobu zasilania, nie za dobrze lub najcz臋艣ciej wcale nie wsp贸艂pracuj膮 ze standardowymi 艣ciemniaczami na 230 V i do regulacji ich jasno艣ci trzeba stosowa膰 specjalne urz膮dzenia. Ma to jednak swoje dobre strony, bo przy zastosowaniu niskonapi臋ciowych 艣ciemniaczy PWM dioda nie zmienia koloru w miar臋 艣ciemniania, tak jak robi to 偶ar贸wka, kt贸ra 艣wieci coraz bardziej na 偶贸艂to. Poza tym mo偶liwo艣ci sterowania po stronie niskiego, sta艂ego napi臋cia s膮 znacznie wi臋ksze,
  • konieczno艣膰 skutecznego ch艂odzenia - dioda LED nie grzeje si臋 bardzo w czasie pracy, ale poniewa偶 jej wewn臋trzna temperatura nie mo偶e przekroczy膰 ~85掳 to nale偶y zapewni膰 jej dodatkowe ch艂odzenie, czego nie wymagaj膮 偶ar贸wki. To poci膮ga za sob膮 wi臋ksze gabaryty opraw LED ni偶 wynika艂oby z samych rozmiar贸w diody, a czasem nawet wymuszone ch艂odzenie (czyli ha艂as oraz cz臋ste wymiany wentylator贸w). Co wi臋cej o艣wietlenie LED nie sprawdzi si臋 w miejscach o wysokiej temperaturze otoczenia. Za to 艣wietnie poradzi sobie we wszystkich mro藕nych miejscach,
  • niska temperatura pracy - to wielka zaleta LED, lecz osoby, kt贸re lubi膮 zagrza膰 r臋ce przy 偶ar贸wce jesieni膮 lub wiosn膮, gdy kaloryfery jeszcze/ju偶 nie grzej膮, mog膮 odebra膰 to jako wad臋,
  • niski wsp贸艂czynnik oddawania barw - technologia LED wci膮偶 jeszcze ma problemy z uzyskaniem 艣wiat艂a nie przek艂amuj膮cego kolor贸w. Wprawdzie jest coraz lepiej i wsp贸艂czynniki oddawania barw (Ra lub CRI) dobrych diod s膮 ju偶 w okolicach 80 czy nawet 90, to wci膮偶 bardzo trudno jest uzyska膰 warto艣ci bliskie 100, a tak膮 warto艣膰 ma ka偶da, zwyk艂a 偶ar贸wka. Patrz膮c jednak na szybki postep technologii LED jest to tylko kwestia czasu,
  • niskie napi臋cie zasilania - generalnie jest to zaleta, ale przy du偶ych mocach niskie napi臋cie zasilania mo偶e by膰 problemem, poniewa偶 drastycznie ro艣nie pr膮d p艂yn膮cy w instalacji i trzeba stosowa膰 bardzo grube przewody. Poza tym du偶y pr膮d to cz臋sto du偶y problem, z uwagi na mocne grzanie si臋 instalacji oraz problemy z zak艂贸ceniami przy modulacji PWM.
Artyku艂 opublikowano dzi臋ki uprzejmo艣ci firmy Enterius, kt贸ra zajmuje si臋 projektowaniem i produkcj膮 urz膮dze艅 elektronicznych, g艂贸wnie na potrzeby o艣wietlenia LED. Link do 藕r贸d艂a artyku艂u tutaj.
reklama
reklama
reklama
reklama
Za艂aduj wi臋cej news贸w
February 21 2019 14:28 V12.2.5-1