reklama
reklama
reklama
reklama
reklama
reklama
reklama
reklama
© Pixabay Przemys艂 elektroniczny | 15 stycznia 2019

Polska w europejskim konsorcjum poszuka sposobu na posprz膮tanie kosmosu

Z ko艅cem 2018 r. Polska sta艂a si臋 pe艂noprawnym cz艂onkiem europejskiego Konsorcjum SST (Space Surveillance and Tracking - Obserwacja i 艢ledzenie Obiekt贸w Kosmicznych). Umo偶liwi to krajowym podmiotom udzia艂 w przedsi臋wzi臋ciach finansowanych ze 艣rodk贸w UE, kt贸rych bud偶et w bie偶膮cej i przysz艂ej perspektywie finansowej mo偶e wynie艣膰 ponad 350 mln EUR.
60 lat podboju kosmosu przez cz艂owieka przynios艂o wiele donios艂ych osi膮gni臋膰 naukowych i post臋p technologiczny. Jednak jego efektem ubocznym jest systematyczne za艣miecanie przestrzeni kosmicznej. Na orbicie oko艂oziemskiej kr膮偶y ponad 20 tys. skatalogowanych 艣mieci kosmicznych wi臋kszych ni偶 10 cm i ponad 750 tys. o wielko艣ci od 1 do 10 cm. Zgodnie z przewidywaniami Komisji Europejskiej, w 2020 r. w kosmosie ma by膰 ju偶 oko艂o 1 milion 艣mieci wi臋kszych ni偶 1 cm. To m.in. nieczynne satelity i ich elementy, fragmenty rakiet i pow艂ok wahad艂owc贸w, kt贸re mog膮 stanowi膰 zagro偶enie dla bezpiecze艅stwa obywateli (obiekty deorbituj膮ce w kierunku Ziemi) oraz dla kosztownej infrastruktury dzia艂aj膮cej w kosmosie, w tym Mi臋dzynarodowej Stacji Kosmicznej oraz oko艂o 1800 czynnych satelit贸w telekomunikacyjnych, obserwacyjnych i nawigacyjnych dostarczaj膮cych dane wykorzystywane na co dzie艅 na ca艂ym 艣wiecie. Zderzenie dzia艂aj膮cego obiektu kosmicznego nawet z niewielkim 艣mieciem kosmicznym mo偶e prowadzi膰 do jego uszkodzenia lub zniszczenia, powoduj膮c nieobliczalne straty dla gospodarki, krytycznych zdolno艣ci komunikacji satelitarnej, rozpoznania, nawigacji i bezpiecze艅stwa narodowego. Aby zmierzy膰 si臋 z tym problemem, Komisja Europejska uruchomi艂a w 2014 r. program SST zwi膮zany z monitorowanie obiekt贸w kosmicznych (satelit贸w i 艣mieci kosmicznych). Jest to kluczowy program operacyjny Unii Europejskiej w obszarze kosmicznym, obok programu nawigacji satelitarnej Galileo i programu obserwacji Ziemi Copernicus. Inicjatywa jest realizowana na podstawie decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z 2014 r. dotycz膮cej stworzenia Ram Wsparcia Obserwacji i 艢ledzenia Obiekt贸w Kosmicznych, kt贸rych celem jest przyczynienie si臋 do zapewnienia d艂ugoterminowej dost臋pno艣ci europejskiej i krajowej infrastruktury kosmicznej oraz us艂ug niezb臋dnych do zapewnienia bezpiecze艅stwa gospodarki, spo艂ecze艅stwa i obywateli Europy. G艂贸wne cele programu SST dotycz膮:
  1. oceny i redukcji ryzyka dla wynoszenia i operacji na orbicie europejskich statk贸w kosmicznych wynikaj膮cego z mo偶liwych kolizji;
  2. badania, oceny i ostrzegania przed niekontrolowanym wej艣ciem w atmosfer臋 obiekt贸w i 艣mieci kosmicznych zagra偶aj膮cym bezpiecze艅stwu obywateli i infrastruktury naziemnej;
  3. poszukiwania sposob贸w zapobiegania rozprzestrzenianiu si臋 艣mieci kosmicznych.
Konsorcjum SST W 2015 r. Komisja Europejska powo艂a艂a do koordynowania tej inicjatywy Konsorcjum SST, kt贸rego zadaniem jest 艂膮czenie zdolno艣ci pa艅stw europejskich w celu zabezpieczenia europejskiej i narodowej infrastruktury kosmicznej. Pa艅stwa cz艂onkowskie wnios艂y do konsorcjum sensory optyczne i radarowe zdolne obserwowa膰 sztuczne obiekty wok贸艂 Ziemi oraz zdolno艣ci analizy danych dostarczanych przez te sensory. Na podstawie przetworzonych danych realizowane s膮 us艂ugi SST w postaci oceny ryzyka oraz informacji i ostrze偶e艅 o faktycznych i przewidywanych zdarzeniach w przestrzeni kosmicznej z udzia艂em sztucznych obiekt贸w kosmicznych. Takimi zdarzeniami mog膮 by膰 np. kolizje i fragmentacje obiekt贸w na orbicie czy niekontrolowane wej艣cie w atmosfer臋 ziemsk膮 sztucznych obiekt贸w kosmicznych. Informacje udost臋pniane s膮 min. instytucjom unijnym i pa艅stwom cz艂onkowskim oraz operatorom satelitarnym. Pocz膮tkowo cz艂onkami konsorcjum by艂y wiod膮ce pa艅stwa europejskie: Niemcy, Francja, Hiszpania, W艂ochy i Wielka Brytania, reprezentowane g艂贸wnie przez narodowe agencje kosmiczne. Z ko艅cem 2018 r. do tego grona do艂膮czy艂a Rumunia, Portugalia i Polska, kt贸r膮 reprezentowa膰 b臋d膮 przedstawiciele Polskiej Agencji Kosmicznej. Polski wk艂ad w europejski system SST Jako cz艂onek Konsorcjum SST Polska zapewni wykorzystanie na rzecz europejskiego systemu SST 19 teleskop贸w rozmieszczonych na ca艂ej kuli ziemskiej (m.in. w Polsce oraz Argentynie, Australii, Chile, RPA i USA) nale偶膮cych do Centrum Astronomicznego im. Miko艂aja Kopernika Polskiej Akademii Nauk, Instytutu Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Fundacji Badawczej Ba艂tycki Instytut Technologiczny w Gdyni i firm: Sybilla Technologies, 6ROADS oraz stacji laserowej Centrum Bada艅 Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk z Obserwatorium w Bor贸wcu, jak r贸wnie偶 narz臋dzi programistycznych i kompetencji zwi膮zanych z przetwarzaniem i analiz膮 danych SST. Udzia艂 w konsorcjum niesie dla naszego kraju szereg innych zobowi膮za艅 o charakterze organizacyjnym (m.in. utworzenie sieci zadeklarowanych sensor贸w i narodowego centrum operacyjnego), kadrowym (m.in. zapewnienie specjalist贸w dla funkcjonowania narodowego systemu SST), finansowym (przeznaczenie narodowych 艣rodk贸w na uruchomienie systemu SST i absorpcja funduszy unijnych) oraz prawnym (dostosowanie funkcjonowania krajowego systemu SST m.in. do wymaga艅 bezpiecze艅stwa okre艣lonych przez konsorcjum). - Przyst膮pienie do Konsorcjum SST pozwoli na dalszy rozw贸j krajowych zdolno艣ci zwi膮zanych z obserwacj膮 i budowaniem 艣wiadomo艣ci sytuacyjnej w przestrzeni kosmicznej, wzrost kompetencji i konkurencyjno艣ci krajowego sektora kosmicznego i zwi臋kszenie jego roli w bie偶膮cych i przysz艂ych programach Unii Europejskiej i Europejskiej Agencji Kosmicznej oraz na wzmocnienie pozycji Polski na arenie mi臋dzynarodowej. Dlatego ustanowienie, rozw贸j i eksploatacj臋 krajowego systemu 艣wiadomo艣ci sytuacyjnej w kosmosie uj臋li艣my jako jeden z pi臋ciu du偶ych projekt贸w, kt贸re maj膮 by膰 realizowane w ramach Krajowego Programu Kosmicznego na lata 2019-2021 鈥 m贸wi dr hab. Grzegorz Brona, prezes Polskiej Agencji Kosmicznej. Wzmocnienie krajowego potencja艂u SST i szansa na skok rozwojowy dla polskich podmiot贸w Na realizacj臋 programu SST w bie偶膮cej perspektywie finansowej Unia Europejska przeznaczy艂a oko艂o 100 mln EUR, a w kolejnej perspektywie na ten cel zabezpieczonych jest obecnie oko艂o 250 mln EUR. 艢rodki te s膮 przeznaczone na finansowanie projekt贸w realizowanych w obszarze przez SST przez pa艅stwa cz艂onkowskie konsorcjum, w tym Polsk臋. Cz艂onkostwo w konsorcjum umo偶liwi krajowym podmiotom udzia艂 w zapewnianiu bezpiecze艅stwa europejskiej infrastruktury kosmicznej. Przede wszystkim za艣 pozwoli na szybszy rozw贸j krajowego systemu SST, kt贸ry zapewni Polsce dane niezb臋dne do ochrony przysz艂ych krajowych satelit贸w oraz b臋dzie wspiera膰 bezpiecze艅stwo i obronno艣膰 pa艅stwa poprzez monitoring zagro偶e艅 z przestrzeni kosmicznej. Uczestnictwo w europejskim programie niesie te偶 du偶y potencja艂 naukowy i biznesowy. Zapewnienie operacyjno艣ci sensor贸w obserwacyjnych tworz膮cych polsk膮 infrastruktur臋 SST, mo偶liwo艣膰 ich modernizacji oraz zapotrzebowanie na nowe 鈥 wszystko to u艂atwi szybszy wzrost kompetencji w obszarze SST oraz obserwacji optycznych, laserowych i radarowych polskim podmiotom, kt贸re ju偶 dzisiaj zdobywaj膮 do艣wiadczenie realizuj膮c projekty w ramach programu opcjonalnego SSA (Space Situational Awareness 鈥 艢wiadomo艣膰 Sytuacyjna w Kosmosie) ESA. Wobec post臋puj膮cej komercjalizacji produkt贸w zwi膮zanych ze 艣wiadomo艣ci膮 sytuacyjn膮 w kosmosie, krajowe podmioty dostarczaj膮ce rozwi膮zania i us艂ugi w tym obszarze b臋d膮 mog艂y kierowa膰 swoj膮 ofert臋 r贸wnie偶 na rynek globalny, kt贸ry b臋dzie r贸s艂 w zwi膮zku z trendem New Space, wynoszeniem coraz wi臋kszej liczby mikro- i mniejszych satelit贸w, planowanym rozwojem megakostelacji oraz nowymi obszarami, takimi jak serwisowanie satelit贸w na orbicie czy - w dalszej perspektywie - pozyskiwanie surowc贸w z cia艂 niebieskich.
reklama
reklama
reklama
reklama
Za艂aduj wi臋cej news贸w
February 15 2019 09:57 V12.1.1-1