reklama
reklama
reklama
reklama
reklama
© Instytut Lotnictwa Przemysł elektroniczny | 09 października 2018

Projekt GRACE – krok w kierunku polskiego satelitarnego układu napędowego

Instytut Lotnictwa wraz z partnerami pomyślnie zakończył projekt GRACE (Green bi-propellant apogee rocket engine for future spacecraft), realizowany w latach 2015-2018 dla Europejskiej Agencji Kosmicznej.
Projekt GRACE, złożony w drugim konkursie programu Polish Industry Incentive Scheme, został zrealizowany we współpracy z firmą Jakusz, WB Electronics i Thales Alenia Space UK. W ramach ostatniej serii projektów PLIIS możliwa jest jego kontynuacja i wykonanie kroku w kierunku produktu – polskiego napędu rakietowego dla satelitów telekomunikacyjnych.
Celem projektu GRACE było przeprowadzenie licznych prób wstępnego demonstratora technologii silnika rakietowego typu LAE (Liquid Apogee Engine), przeznaczonego do transportu satelitów na orbitę geostacjonarną (GEO). Napęd został gruntownie zbadany w warunkach laboratoryjnych i uzyskano potwierdzenie założonych parametrów pracy.

Dotychczas wszystkie silniki typu LAE stosują hipergoliczne materiały pędne: hydrazynę i jej pochodne oraz tlenki azotu, będące substancjami silnie toksycznymi. Zastosowanie tych materiałów może być jednak po roku 2020 całkowicie zakazane ze względu na unijną regulację REACH (Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals). ESA wraz z europejskim przemysłem kosmicznym intensywnie poszukuje rozwiązań w zakresie ekologicznych materiałów pędnych. Pozwalają one na ograniczenie nakładów do przygotowania satelitów do startu, poprzez obniżenie kosztów infrastruktury, w tym zapewnienia bezpieczeństwa personelu.

Nadtlenek wodoru o najwyższej klasie stężenia jest rozważany jako jeden z głównych kandydatów do zastosowania w nowych układach napędowych. W ramach projektu GRACE opracowano technologię zastosowania tej substancji jako utleniacz w silniku rakietowym na ciekły dwuskładnikowy materiał pędny. Technologia otrzymywania nadtlenku wodoru została rozwinięta i opatentowana w Instytucie Lotnictwa, a następnie skomercjalizowana. Nadtlenek wodoru może być bezpiecznie przechowywany na orbicie przez długie lata, a przy odpowiednio dobranym paliwie silnik ma osiągi odpowiadające obecnym silnikom na toksyczne materiały pędne (a biorąc pod uwagę osiągi uzyskiwane z zadanej objętości materiału pędnego – znacznie je przewyższa).

W ramach projektu GRACE wykonano ponad 140 testów silników rakietowych na hamowni w Instytucie Lotnictwa. Wykorzystując najbardziej zaawansowaną infrastrukturę tego typu w tej części Europy (NI Engineering Impact Award 2018 w kategorii ”Aerospace”), uzyskano wyniki odpowiadające standardom ESA. Jest to jedyny silnik tego typu rozwijany w i interesują się nim czołowi gracze europejskiego rynku, pod kątem zastosowania w platformach dużych satelitów.

Wraz z sugestią Europejskiej Agencji Kosmicznej przed ostatnią fazą PLIIS, napędy satelitarne to jedna z siedmiu nisz technologii kosmicznych, w których Polska ma szansę odegrać znaczącą rolę na świecie. ESA potwierdza możliwość komercjalizacji technologii w Polsce i wykorzystanie budowanych łańcuchów poddostawców. Kierownik projektu dr inż. Paweł Surmacz z Instytutu Lotnictwa potwierdza, że projekt GRACE, jak i jego możliwa kontynuacja, mają stanowić odpowiedź na potrzeby europejskiego rynku i widoczne jest duże zainteresowanie podmiotów zagranicznych opracowywaną technologią.

Kontynuacja projektu GRACE pozwoliłaby na wykorzystanie dotychczasowych wyników prac w aż 8 projektach ESA i Komisji Europejskiej, opartych na w pełni polskiej technologii nadtlenku wodoru. Wykonanie kluczowego kroku może nastąpić w ramach projektu GRACE 2, przy jego włączeniu do mapy drogowej finalnego etapu PLIIS.

Komentarze

Zauważ proszę, że komentarze krytyczne są jak najbardziej pożądane, zachęcamy do ich zamieszczania i dalszej dyskusji. Jednak komentarze obraźliwe, rasistowskie czy homofobiczne nie są przez nas akceptowane. Tego typu komentarze będą przez nas usuwane.
reklama
reklama
reklama
Załaduj więcej newsów
October 15 2018 23:56 V11.6.0-1