reklama
reklama
reklama
reklama
reklama
reklama
reklama
reklama
© Instytut Lotnictwa Przemys┼é elektroniczny | 09 pa┼║dziernika 2018

Projekt GRACE – krok w kierunku polskiego satelitarnego uk┼éadu nap─Ödowego

Instytut Lotnictwa wraz z partnerami pomy┼Ťlnie zako┼äczy┼é projekt GRACE (Green bi-propellant apogee rocket engine for future spacecraft), realizowany w latach 2015-2018 dla Europejskiej Agencji Kosmicznej.
Projekt GRACE, z┼éo┼╝ony w drugim konkursie programu Polish Industry Incentive Scheme, zosta┼é zrealizowany we wsp├│┼épracy z firm─ů Jakusz, WB Electronics i Thales Alenia Space UK. W ramach ostatniej serii projekt├│w PLIIS mo┼╝liwa jest jego kontynuacja i wykonanie kroku w kierunku produktu ÔÇô polskiego nap─Ödu rakietowego dla satelit├│w telekomunikacyjnych.
Celem projektu GRACE by┼éo przeprowadzenie licznych pr├│b wst─Öpnego demonstratora technologii silnika rakietowego typu LAE (Liquid Apogee Engine), przeznaczonego do transportu satelit├│w na orbit─Ö geostacjonarn─ů (GEO). Nap─Öd zosta┼é gruntownie zbadany w warunkach laboratoryjnych i uzyskano potwierdzenie za┼éo┼╝onych parametr├│w pracy.

Dotychczas wszystkie silniki typu LAE stosuj─ů hipergoliczne materia┼éy p─Ödne: hydrazyn─Ö i jej pochodne oraz tlenki azotu, b─Öd─ůce substancjami silnie toksycznymi. Zastosowanie tych materia┼é├│w mo┼╝e by─ç jednak po roku 2020 ca┼ékowicie zakazane ze wzgl─Ödu na unijn─ů regulacj─Ö REACH (Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals). ESA wraz z europejskim przemys┼éem kosmicznym intensywnie poszukuje rozwi─ůza┼ä w zakresie ekologicznych materia┼é├│w p─Ödnych. Pozwalaj─ů one na ograniczenie nak┼éad├│w do przygotowania satelit├│w do startu, poprzez obni┼╝enie koszt├│w infrastruktury, w tym zapewnienia bezpiecze┼ästwa personelu.

Nadtlenek wodoru o najwy┼╝szej klasie st─Ö┼╝enia jest rozwa┼╝any jako jeden z g┼é├│wnych kandydat├│w do zastosowania w nowych uk┼éadach nap─Ödowych. W ramach projektu GRACE opracowano technologi─Ö zastosowania tej substancji jako utleniacz w silniku rakietowym na ciek┼éy dwusk┼éadnikowy materia┼é p─Ödny. Technologia otrzymywania nadtlenku wodoru zosta┼éa rozwini─Öta i opatentowana w Instytucie Lotnictwa, a nast─Öpnie skomercjalizowana. Nadtlenek wodoru mo┼╝e by─ç bezpiecznie przechowywany na orbicie przez d┼éugie lata, a przy odpowiednio dobranym paliwie silnik ma osi─ůgi odpowiadaj─ůce obecnym silnikom na toksyczne materia┼éy p─Ödne (a bior─ůc pod uwag─Ö osi─ůgi uzyskiwane z zadanej obj─Öto┼Ťci materia┼éu p─Ödnego ÔÇô znacznie je przewy┼╝sza).

W ramach projektu GRACE wykonano ponad 140 test├│w silnik├│w rakietowych na hamowni w Instytucie Lotnictwa. Wykorzystuj─ůc najbardziej zaawansowan─ů infrastruktur─Ö tego typu w tej cz─Ö┼Ťci Europy (NI Engineering Impact Award 2018 w kategorii ”Aerospace”), uzyskano wyniki odpowiadaj─ůce standardom ESA. Jest to jedyny silnik tego typu rozwijany w i interesuj─ů si─Ö nim czo┼éowi gracze europejskiego rynku, pod k─ůtem zastosowania w platformach du┼╝ych satelit├│w.

Wraz z sugesti─ů Europejskiej Agencji Kosmicznej przed ostatni─ů faz─ů PLIIS, nap─Ödy satelitarne to jedna z siedmiu nisz technologii kosmicznych, w kt├│rych Polska ma szans─Ö odegra─ç znacz─ůc─ů rol─Ö na ┼Ťwiecie. ESA potwierdza mo┼╝liwo┼Ť─ç komercjalizacji technologii w Polsce i wykorzystanie budowanych ┼éa┼äcuch├│w poddostawc├│w. Kierownik projektu dr in┼╝. Pawe┼é Surmacz z Instytutu Lotnictwa potwierdza, ┼╝e projekt GRACE, jak i jego mo┼╝liwa kontynuacja, maj─ů stanowi─ç odpowied┼║ na potrzeby europejskiego rynku i widoczne jest du┼╝e zainteresowanie podmiot├│w zagranicznych opracowywan─ů technologi─ů.

Kontynuacja projektu GRACE pozwoli┼éaby na wykorzystanie dotychczasowych wynik├│w prac w a┼╝ 8 projektach ESA i Komisji Europejskiej, opartych na w pe┼éni polskiej technologii nadtlenku wodoru. Wykonanie kluczowego kroku mo┼╝e nast─ůpi─ç w ramach projektu GRACE 2, przy jego w┼é─ůczeniu do mapy drogowej finalnego etapu PLIIS.
reklama
reklama
reklama
reklama
Załaduj więcej newsów
December 12 2018 02:03 V11.10.8-1