Obsolescencja jako element strategii

Wystąpienie Jarosława Klofczyńskiego z Rochester Electronics na Evertiq Expo Warszawa 2025 dotyczyło tematu aktualnego dla ogromnej większości firm elektronicznych. Starzenie się komponentów półprzewodnikowych to problem, który pojawia się nagle. Jednocześnie jest on konsekwencją decyzji podejmowanych już na etapie projektowania.

„Zarządzanie przestarzałością komponentów zaczyna się od designu, od projektu.”

Trzy filary Rochester Electronics

Klofczyński rozpoczął od przedstawienia fundamentów działalności Rochester Electronics, które stanowią core firmy:

„Rochester Electronics to autoryzowany dystrybutor, licencjonowany producent i firma oferująca manufacturing services. Proszę tego nie mylić z produkcją kontraktową”, wyjaśnił.

Firma koncentruje się wyłącznie na półprzewodnikach, co pozwala jej budować bardzo wyspecjalizowane kompetencje. To połączenie ról dystrybutora i producenta sprawia, że Rochester działa inaczej niż klasyczni rynkowi gracze.

Zderzenie z rzeczywistością

Jak zauważył Klofczyński, typowy scenariusz w wielu firmach wygląda podobnie: projekt zostaje ukończony, produkt przechodzi kwalifikację i trafia do produkcji. Dopiero wtedy zaczynają się pojawiać pytania o przyszłą dostępność komponentów.

„Czy musimy się martwić, czy te komponenty będą dostępne za trzy, pięć czy dziesięć lat?”, pytał retorycznie.

Często pojawia się przekonanie, że zastosowanie nowoczesnej technologii rozwiązuje problem. Tymczasem rzeczywistość potrafi szybko zweryfikować te optymistyczne założenie:

„Nagle się okazuje, że produkcja jeszcze dobrze nie ruszyła, a problemy już zaczynają wpływać na cały projekt”.

Last time buy i horyzont 30 lat

Jednym z klasycznych narzędzi walki z obsolescencją jest last time buy, czyli zakup komponentów na zapas po ogłoszeniu ich wycofania. Jak podkreślał Klofczyński, strategia ta ma poważne ograniczenia.

„Ile będziemy potrzebowali? Jak oszacować zapotrzebowanie na pięć czy dziesięć lat do przodu?”, pytał przedstawiciel Rochester Electronics.

W wielu branżach, takich jak przemysł, energetyka czy transport, cykl życia produktu liczony jest nie w latach, lecz w dekadach.

„Widziałem projekty, które trafiały do seryjnej produkcji po dziesięciu latach. Widziałem też takie, które wracały po kolejnych dziesięciu”.

Dlaczego komponenty znikają z rynku?

Klofczyński zwrócił uwagę, że przestarzałość komponentów jest zjawiskiem systemowym, wynikającym z wielu czynników: technologicznych, ekonomicznych i geopolitycznych.

„Globalne inwestycje w nowe technologie napędzają obsolescencję. I to jest fakt”.

Dobrym przykładem, przywołanym przez eksperta, jest rynek foundry. Dwadzieścia lat temu układy w technologii 130 nm produkowało kilkanaście firm. Dziś, w przypadku 7 nm, realnie pozostało zaledwie kilku graczy.

„Rynek jest coraz bardziej uzależniony od gigantów, którzy dyktują warunki”.

Podobny proces dotyczy obudów komponentów: starsze formaty, takie jak DIP czy PLCC, są stopniowo wypierane przez nowoczesne rozwiązania.

Specjalisci od tego, co „było”

W tym kontekście Rochester Electronics przyjmuje strategię wyraźnie odmienną od głównego nurtu rynku.

„Jak cały świat brnie naprzód, to Rochester czasami idzie trochę do tyłu”, mówił Klofczyński.

Firma koncentruje się na komponentach wycofanych z rynku, dając im drugie życie poprzez dystrybucję, magazynowanie lub ponowną produkcję na licencji.

„Interesuje nas wszystko to, co było i to co może dostać szansę na powrót”.

Licencjonowana produkcja i ciągłość dostaw

Jednym z kluczowych elementów strategii Rochester Electronics jest przejmowanie produkcji wycofanych układów.

„Jeżeli jest obopólna zgoda, jesteśmy w stanie przejąć produkcję elementu i kontynuować ją przez kolejne lata”.

Jak podkreślał prelegent, w wielu przypadkach są to układy „pin to pin” identyczne z oryginałem, często wytwarzane w tej samej fabryce co pierwowzór.

„Zmienia się tylko to, że element zostaje na rynku przez kolejne 10, 15, a czasem nawet 50 lat”.

Przykładem takiego podejścia jest przejęcie produkcji procesorów PowerPC od NXP i rozszerzenie oferty o starsze pamięci DDR.

„Jak mamy procesor, to potrzebujemy do niego pamięci. A jak procesor jest stary, to potrzebujemy starej pamięci. Więc ją też mamy”.

Usługi produkcyjne i elastyczność technologiczna

Warto też przyjrzeć się kolejnemu aspektowi. Trzeci filar działalności Rochester obejmuje bowiem szeroki zakres usług produkcyjnych: od przechowywania wafli krzemowych, przez zmiany obudów, po upscreening.

„Nie musimy produkować wszystkiego od razu. Możemy przetrzymać wafle pięć czy dziesięć lat i wyprodukować układ wtedy, gdy będzie potrzebny”.

Firma oferuje również możliwość zmiany obudowy układu, np. z PLCC na BGA, oraz, w określonych przypadkach, podniesienia klasy temperaturowej komponentów.

Obsolescencja jako element strategii

Podsumowując swoje wystąpienie, Klofczyński podkreślił, że przestarzałość komponentów nie jest sytuacją wyjątkową, lecz naturalnym etapem życia produktu.

„Pytaniem nie jest, czy produkt zostanie wycofany z rynku, tylko kiedy to nastąpi?”

Dlatego kluczowe znaczenie ma wczesna komunikacja i planowanie.

„Proszę nas pytać. Jeśli będziemy się wymieniali informacjami, mamy realną szansę pomóc”, zachęcał ekspert.

Rochester Electronics pozycjonuje się jako partner, który potrafi przeprowadzić klientów przez cały cykl życia produktu: od wprowadzenia na rynek, przez wieloletnie utrzymanie, aż po kontrolowane zakończenie produkcji.

„W obszarze obsolescencji naprawdę nie mamy sobie równych.”

Kolejne polskie edycje Evertiq Expo odbędą się w Krakowie (7 maja) i w Warszawie (22 października), a rejestracja na obydwa wydarzenia już ruszyła. Nie przegap okazji i dołącz do grona entuzjastów elektroniki na Evertiq Expo.